Өзара бәсекелес үш мобильді оператор, Kcell, Tele 2 және Beeline 250 адамнан астам халқы бар барлық кенттерді мобильді кең жолақты интернетпен қамтамасыз ету үшін желіні бірлесіп салу және пайдалану туралы еш уақытта болмаған шешім қабылдағаннан кейін, республикалық ауқымдағы бұрын-соңды болмаған инфрақұрылымдық жоба іске қосылды.
Елдiң әлеуметтiк ландшафтында елеулi өзгерiстер күтілуде, қазақстандық ауылдар iс жүзiнде кез келген ауылдық жерлерде және елдiң бүкiл аумағында дерлік мобильді кең жолақты интернетке қол жеткiзу шамасына қарай өзгеруде. Жылдам мобильді интернеттің ауылдық жерлерге енуі қазірдің өзінде ауылдық тұрмысқа, ауыл шаруашылықтарын жүргізу форматтарына және ауыл халқын жұмыспен қамтудың жалпы көрінісіне әсер ете бастады. Дәл қазір, пандемияға қарамастан, Қазақстанда үш мобильді оператордың күшімен 250 + жобасы толық қарқынмен жүзеге асырылуда, ол жалпы халық саны 600 мың адамды құрайтын еліміздің барлық облыстарындағы 1000-ға жуық ауылдық елді мекеннің тұрғындарына кең жолақты мобильді интернетке қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Осы жобаны іске асыру қорытындысы бойынша қала тұрғындарының 93,5% -ы интернет желісіне кең жолақты қолжетімділікпен қамтылатын болады.
Kcell стратегиялық даму департаментінің директоры Айбек Нұрқадыр жобаның әлеуметтік сипатына назар аударды:
«Мен «250 +» жобасының үлкен әлеуметтік және төмен коммерциялық мәнге ие екенін атап өткім келеді. Бірлескен құрылысты ескергеннің өзінде жобаның өзін-өзі ақтауы ондаған жылдарға созылады. Халықтың тығыздығы төмен болуына, смартфондардың енуіне, осы елді мекендерге орташа чек пен тұтынуға байланысты түсімнің төмен көрсеткіштері, қызмет көрсетуге, электр энергиясына және т.б. арналған тұрақты операциялық шығындарға қажеттілік әзірге жобаның тез өтелуін сөз етуге мүмкіндік бермейді. Біз үшін бұл, ең алдымен, әлеуметтік жауапкершілік және перспективалар мәселесі. Қалалар мен ауылдық жерлер арасындағы цифрлық алшақтықты барынша қысқарту қажет. Келешекте ауылдық тұрғындар есебінен интернетті белсенді пайдаланушылардың өсуі біз қазір табысты дамытып келе жатқан қосымша қызметтерді пайдаланушылардың өсімін білдіреді. Олар келісімшарттық телефондардың болашақ сатып алушылары, біздің Kcell онлайн-дүкеніне келушілер, біздің телемедицина қолданбаларын, ауыл шаруашылығына арналған үлкен деректерді пайдаланушылар және т.б.».
«Кселл» АҚ бас техникалық директоры Асқар Есеркегенов жобаның мәнін баяндап берді:
«Ауыл тұрғындары кең жолақты мобильді интернетке қол жеткізіп ғана қойған жоқ. Жоба аясында олар цифрлық мемлекеттік қызметтерге, қашықтықтан білім алуға, мобильді банкингке, телемедицинаға қол жеткізеді, бұл шеткі ауылдар жағдайында өте маңызды. Осылайша, ауыл мен қала арасындағы цифрлық теңсіздіктің қырлары жойылып, елдің әлеуметтік ландшафты өзгеруде. 250+ жобасы қазақстандық экономиканы дамытудағы драйверлердің бірі болмақ. Біз статистикадан және бізге келіп түсетін пікірлерден ауыл тұрғындарының көбісі мобильді интернетті оқуға, бизнеске және бос уақытқа белсенді пайдалана бастағанын көріп отырмыз. Бұл біз қол жеткізгіміз келетін нәрсе – интернетті ауыл тұрғындары мен қала тұрғындарының бірдей белсенді пайдалануы».
Жобаны дамытудың арқасында ауылдық жерлерде көптеген іскер адамдар пайда болды, олар кең жолақты мобильді интернетке қол жеткізу мүмкіндігін пайдаланды.
Виталий Сорокин, кәсіпкер өз оқиғасын айтып берді.
Мен Түркістан облысы Түлкібас ауданы Тұрар Рысқұлов ауылында дүниеге келдім. 18 жасқа дейін осы ауданда тұрып, оқыдым. Спортпен белсенді айналыстым, техникамен шұғылдандым, рок тобында ойнадым, ата-анаммен бірге фермерлік шаруашылық жүргіздім. 2005 жылы Алматыдағы азаматтық авиация академиясына оқуға түстім. 2008 жылы қауіпсіздік және қолжетімділікті бақылау жүйелері бойынша өз фирмамды ұйымдастырдым, 2010 жылы заманауи иммобилайзерлер мен транспондерлермен айналысып, ҚР барлық автосалондарымен ынтымақтастық жүргіздім. 2016 жылы авто-спорттық жарыстарды ұйымдастырумен айналыса бастадым. 2020 жылға дейін 12-ге жуық халықаралық жарыс, 4 республикалық және 120-ға жуық әуесқойлар сериясын өткіздім.
2020 жылы мен Тұрар-Рысқұлов ауылына бөдене фермасын құру үшін қайтып келдім. Менің барлық қызметім интернетті пайдаланумен тығыз байланысты. Таңқаларлық жайт – ауылда интернетті әлдеқайда көп пайдаланамын. Мен жануарлармен жұмыс істеймін ғой, құстардың денсаулық жағдайы, қалдықтарды ұстау, өсіру, қайта өңдеу туралы ақпаратқа үнемі мониторинг жүргізу керек. Менің барлық қаржым, барлық шоттарым да телефонда.
Сонымен қатар, мен қаладағы істі қалдырмаймын, онымен қашықтықтан айналысамын, мобильді интернетті пайдаланамын. Барлық уақытты жүріп тұрып өткізуге тура келетіндіктен, менің смартфонымда енді тұтастай бір кеңсе бар. Мұнда ферма да, спорт та, өзге істер де бар. Мен тіпті осы жерденөзіме жаңа телефонға тапсырыс бердім.
Пандемияға байланысты сауда нарығы да интернет платформасына өтті, біз өз өнімдерімізді енді нарыққа апармаймыз, біз тұтынушыдан пікір алу және сапасын жақсарту үшін фермадан тікелей үстелге сатуға ұмтыламыз. Ауылдық жерлерде мобильді интернеттің пайда болуы – фермерлерге үлкен көмек. Оның үстіне мен Алматыда көп жылдардан кейін ауылға оралдым және интернетсіз бизнестің дамуын елестете алмаймын.
Жақында ауыл тұрғындары ауыл шаруашылығында заманауи технологияларды пайдаланудың қаншалықты ыңғайлы әрі тиімді екенін түсінеді. Ал сонда… «біз қалалықтарды қуып шығамыз!» – бәсекелестік күшейеді, әрине! (күледі).
